Chcesz zwiększyć plony pomidorów i przyspieszyć ich dojrzewanie? Poznaj technikę ogławiania – prosty, ale skuteczny zabieg pielęgnacyjny, który pomoże Ci osiągnąć lepsze rezultaty w uprawie tych popularnych warzyw.
Czym jest ogławianie pomidorów?
Ogławianie pomidorów to zabieg pielęgnacyjny polegający na usuwaniu wierzchołków pędów roślin, w tym stożka wzrostu, czyli szczytu pędu głównego. Ten prosty zabieg hamuje dalszy wzrost rośliny, pozwalając jej skoncentrować energię na rozwijaniu i dojrzewaniu już zawiązanych owoców, zamiast produkcji nowych pędów i kwiatostanów.
Technika ta jest szczególnie ceniona przez doświadczonych ogrodników dążących do maksymalizacji plonów. Stosuje się ją głównie w drugiej połowie sezonu, aby przyspieszyć dojrzewanie pomidorów przed nadejściem chłodniejszych, jesiennych dni.
Definicja i cel ogławiania
W praktyce ogławianie oznacza precyzyjne usunięcie merystemu znajdującego się na wierzchołku pędu głównego rośliny. To właśnie w tym miejscu znajdują się komórki odpowiedzialne za wzrost rośliny na wysokość. Po wykonaniu zabiegu, pomidor przestaje rosnąć w górę i koncentruje zasoby na rozwoju istniejących owoców.
Korzyści z ogławiania pomidorów
- zwiększenie wielkości i jakości owoców
- przyspieszenie procesu dojrzewania
- możliwość zebrania większej liczby dojrzałych pomidorów przed przymrozkami
- ułatwienie pielęgnacji i zbioru
- zmniejszenie ryzyka łamania się pędów
- poprawa ogólnej kondycji roślin
- zwiększenie odporności na choroby
Kiedy najlepiej przeprowadzać ogławianie pomidorów?
Optymalny termin ogławiania przypada około 7-8 tygodni przed planowanym zakończeniem uprawy. W polskich warunkach, w tradycyjnych uprawach ogrodowych, najczęściej jest to połowa sierpnia. W szklarniach czy tunelach foliowych zabieg można przeprowadzić nieco później ze względu na dłuższy okres wegetacji.
Optymalny moment na ogławianie
Najlepszym momentem jest etap, gdy roślina wytworzyła już 4-5 kwiatostanów, a na najniższych z nich zaczynają zawiązywać się owoce. Na krzaku powinny być widoczne pierwsze pomidory, a jednocześnie na górze kolejne kwitnące grona.
Wpływ pory dnia na ogławianie
| Pora dnia | Zalety |
|---|---|
| Wczesny ranek | Niska temperatura, wyższa wilgotność, szybsze zabliźnianie ran |
| Późne popołudnie | Czas na regenerację przed nocą, mniejsze ryzyko infekcji grzybowych |
Jak prawidłowo przeprowadzać ogławianie pomidorów?
Podczas ogławiania należy usunąć wierzchołek pędu tak, aby nad ostatnim owocowym gronem pozostawić dokładnie dwa liście. Precyzja cięcia ma znaczenie – zbyt nisko wykonane może uszkodzić ostatnie grono kwiatowe, a zbyt wysoko spowoduje marnowanie energii rośliny.
Narzędzia potrzebne do ogławiania
- sekator lub specjalne nożyczki ogrodnicze
- ostry nóż (opcjonalnie)
- środek do dezynfekcji narzędzi
- roztwór wody z alkoholem lub preparat ogrodniczy do odkażania
Krok po kroku: proces ogławiania
- Zidentyfikuj główny pęd rośliny i najwyżej położone grono kwiatowe lub owocowe
- Zlokalizuj punkt cięcia – tuż nad drugim liściem powyżej ostatniego grona
- Chwyć pewnie wierzchołek pędu jedną ręką
- Przyłóż sekator prostopadle do łodygi i wykonaj zdecydowane cięcie
- Sprawdź miejsce cięcia pod kątem postrzępionych fragmentów tkanki
W przypadku uprawy pomidorów na kilka pędów, powtórz zabieg dla każdego z nich. Po zakończeniu prac usuń wszystkie odcięte części roślin z ogrodu i przekaż je na kompost, zapobiegając potencjalnemu rozprzestrzenianiu się chorób. Na koniec warto opryskać rośliny preparatem wzmacniającym, np. gnojówką ze skrzypu, która zabezpieczy miejsca cięcia i wzmocni naturalną odporność pomidorów.
Czy wszystkie odmiany pomidorów wymagają ogławiania?
Ogławianie nie jest zabiegiem uniwersalnym dla wszystkich odmian pomidorów. Szczególnie istotne jest dla odmian wysokorosnących (indeterminantnych), które mogą osiągać 2-3 metry wysokości. Te pomidory, prowadzone zazwyczaj na jeden lub dwa pędy, wymagają kontroli wzrostu poprzez ogławianie.
Odmiany samokończące (determinantne) oraz karłowe posiadają naturalny mechanizm zatrzymywania wzrostu. Po wytworzeniu określonej liczby gron kwiatowych automatycznie przestają rosnąć. W ich przypadku ogławianie jest nie tylko zbędne, ale może wręcz zaszkodzić roślinie i zmniejszyć plony.
Odmiany pomidorów a potrzeba ogławiania
| Typ odmiany | Charakterystyka | Przykłady |
|---|---|---|
| Wysokorosnące (indeterminantne) | Wymagają ogławiania, mogą rosnąć bez końca | Malinowy Warszawski, Bawole Serce, Gigant |
| Samokończące (determinantne) | Nie wymagają ogławiania, naturalnie ograniczają wzrost | Betalux, Racibórz, Tiny Tim |
Dodatkowe korzyści z ogławiania pomidorów
Ogławianie pomidorów znacząco wpływa na jakość i wielkość owoców. Po usunięciu wierzchołka pędu, energia rośliny zostaje przekierowana na rozwój i dojrzewanie istniejących owoców zamiast tworzenia nowych liści i pędów. Zabieg ten poprawia również cyrkulację powietrza między roślinami, co zmniejsza wilgotność i ogranicza rozwój chorób grzybowych.
Ochrona przed chorobami
Ogławianie skutecznie zapobiega chorobom grzybowym poprzez zmniejszenie zagęszczenia liści i przyspieszenie wysychania roślin po opadach lub rosie. Po zabiegu warto zastosować naturalne preparaty wzmacniające, jak gnojówka ze skrzypu polnego, która zawiera związki krzemu wzmacniające ściany komórkowe roślin.
Poprawa warunków wzrostu
- lepsze wybarwienie owoców dzięki zwiększonemu dostępowi światła
- przyspieszenie dojrzewania pomidorów
- wyższa zawartość cukrów w owocach
- wzrost plonów nawet o 30% u odmian wysokorosnących
- zmniejszenie ryzyka zaburzeń fizjologicznych
